Anasayfa  |  Sık Kullanılanlara Ekle  |  Reklam  |  İletişim  |  Künye  |  Site Haritası
 
video

Akıl Doğruları Bulmada Neden Yeterli Değildir?

Prof. Dr. Abdullah KAHRAMAN
09 Eylül 2012 - 14:20
Okunma : 2379
Yorumlar : 0

Hemen şunu ifade edelim ki, şayet akıl doğruları bulmada, insanı Allah’a götüren yolu tek başına keşfetmede yeterli olsaydı dine ihtiyaç olmazdı. Halbuki Allah, diğer varlıklar içerisinde aklıyla farklılık arzeden insanları yarattığı günden beri onlara peygamberler vasıtasıyla bir de dini tebliği ettirmiştir. Aklın tek başına yeterli olmadığının en önemli delili budur.

Bunun yanında şunu da hemen belirtmek gerekir, İslam akla çok büyük önem vermiştir. Kur’ân pek çok âyetinde insanlara akıllarını kullanmalarını tavsiye etmiştir. Allah aklı olmayanları yükümlü tutmamıştır. İslam bilginleri bunu ifade etmek için: “Allah verdiği aklı insandan alınca, yüklediği sorumlulukları da ondan kaldırır” demişlerdir. Yani aklı olmayan insan zaten sorumlu değildir. Allah’ın iradesini yer yüzünde gerçekleştirecek olanlar aklı başında insanlardır. Fakat bütün bunlara rağmen doğruları bulmada, insanı mutluluğa ve huzura kavuşturmada, insanlararası ilişkileri düzenlemede yine de tek başına akıl yetirli değildir. Akıl her zaman vahyin rehberliğine muhtaçtır. Neden?

Bir kere şunu kabul etmek gerekir ki, saf aklın yani herhangi bir ahlakî öğretinin ve dinin tesirinde kalmamış olan aklın kendine göre doğruları vardır. Vahyin de öğrettiği bazı doğrular vardır. Bazen saf aklın doğruları ile vahyin doğruları çelişebilir. İşte bu durumda akla göre mi yoksa vahye göre mi hareket edileceği noktasında bazı problemler yaşanır. Şimdi biz birkaç örnek vererek çatışma noktasında akla göre hareket edilince ne olacağını, vahye göre hareket edilince ne olacağını görelim.

Mesela saf akla göre zekat, sadaka vermek, kimsesiz ve yoksullara karşılıksız yardımda bulunmak mantıklı bir iş değildir. Çünkü saf akıl, Kur’ân’ın da ifade ettiği gibi, kendi menfaatini düşünen, cimri ve karşılıksız vermeyi kabul etmeyen bir yapıdadır. Şimdi aklına göre bir insan hareket eder ve hayır ve hasenatta bulunmazsa durum nasıl olur? Bir kere şu anda yaşadığımız toplumsal yapı ve ilişkiler büyük ölçüde bozulur, insanlar daha bencil, daha menfaatçi olmaz mı? Çeşitli sebeplerle herkes kendine yetecek kazanç elde edemeyeceğine göre karşılıksız yardım kaçınılmaz bir şeydir. Peki insanlar bu duyguya sahip olmazlarsa toplumsal bağlar, akrabalık bağları gibi şeylerden ve de huzurdan bahsetmek mümkün olur mu?

Karşılıksız yardım, sadece Allah’tan mükafatını bekleyerek yardım yapma anlayışı olmazsa vakıflar dernekler ve daha pek çok sivil toplum örgütü kurulabilir mi?

Peki insanlar bu duyguları nereden kazanıyorlar? Elbette dinden. Zira ancak vahyin terbiyesinden geçen ve vahyin ikna ettiği bir akıl malının önemli bir kısmını başkalarının yararı için harcayabilir. Çünkü vahiy insanı bu duruma getirmek için yine onun menfaat duygusunu kullanıyor. Ona diyor ki, sen malını iki türlü harcayabilirsin; bir maddi karşılığını alarak, bir de manevi karşılığını bekleyerek. Gelsen malının şu kadarını manevi mükafat karşılığında Allah için insanların yararına ver, Allah sana buna karşılık şunu şunu verecektir. İşte bakınız bu tam anlamıyla bir iknadır. Akla kalsa yapmaz, ancak ikna edilince yapabilir. Yaptığı zaman hem o insan, hem de diğer insanlar madden ve manen kazançlı çıkarlar. Yapmadığı zaman da hem kendisi hem de toplum istenen huzur ve barış ortamını yakalayamaz.

Demek ki, akıl tek başına doğruyu bulmaya yetmiyor, ya da aklın bulduğu doğru insanı her zaman mutlu etmiyor!

Biz bu gün sadece bir örnek verebildik. Haftaya başka örneklerle konuyu biraz daha açmak istiyoruz. Tekrar buluşmak üzere Allah’a emanet olun!

kahraman@cumhuriyet.edu.tr

 
  Yorumlar


Henüz kayıtlı yorum yoktur ....

icon BAYBURT REHBERİ
icon Önemli Telefonlar icon Siyaset icon Tarihçe
icon Vakıf ve Dernekler icon Coğrafi Yapı icon Ekonomi
icon Gezilecek Yerler icon Şairler icon Spor
icon Dede Korkut icon Sanatçılar icon Türküler
icon Kitaplar icon Yemekler icon Barlar
icon Yerel Kıyafetler icon Bayburt Taşı icon Oyunlar
icon Nöbetçi Eczaneler icon Sağlık icon Eğitim

 Köşe Yazıları
 
 Foto Galeri
 
 Video Galeri