Anasayfa  |  Sık Kullanılanlara Ekle  |  Reklam  |  İletişim  |  Künye  |  Site Haritası
 
video

Kafkas Cephesinde bir kahraman Deli Halit Paşa

Ramazan AKBAŞ
15 Haziran 2016 - 08:43
Okunma : 5913
Yorumlar : 0

Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşında birçok cephede mücadele etmek zorunda kalmıştır. Osmanlı bu son savaşında cepheden cepheye yüzbinlerce askerini şehit vermiştir.





Bu milletin evladı cepheden cepheye savaşırken necip millet olduğunu bir kez daha göstermiş ve birçok kahramanlıklar sergilemiştir. Bu kahramanlık örneklerinden biri de Kafkas cephesinde cereyan etmiştir. Osmanlı Devleti 29 Ekim 1914 tarihinde Yavuz ve Midilli savaş gemilerinin Rusya’nın Sivastopol, Noworosizki, Odessea limanlarını bombardıman etmesi sonucu Rusya Osmanlı’ya savaş ilan etmiştir. Rus kuvvetleri 1 Kasım 1914 de Kafkas bölgesinden taarruz etmiş ve Kafkas Cephesi açılmıştır. Bu cephede Rus kuvvetlerine karşı Kop dağlarında Nisan- Temmuz 1916 tarihinde amansız bir savunma gerçekleştirilmiştir. Bu büyük savunmada görev alan kahramanlardan biri de Halit Paşa’dır. Tabiri caizse gözünü budaktan sakınmadığı ve cephede ordan oraya korkusuz bir şekilde hareket ettiği için kendisine Deli lakabı verilmiştir.

Halit Paşa 1883 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir. 1901 yılında Harp okuluna girmiştir. Çeşitli rütbelerden sonra 17 Ocak 1915 tarihinde Kafkasya’da Mürettep Teşkilatı Mahsusa alay komutanı, aynı yılın şubat ayında Çoruh Müfreze komutanlığına atanmıştır. Rus kuvvetleri Sarıkamış harekatından sonra batıya doğru ilerlemiş Erzurum ve Trabzonu’da işgal etmiştir. General Yudenich komutasındaki Rus kuvvetlerinin daha batıya ilerlemeleri için ise Bayburt ve Erzurum arasında bulunan Kop dağlarını geçmesi gerekmiştir. İşte burada tarihimize 2. Plevne Savunması diye geçen Kop Dağı muharebeleri yaşanmıştır. Aylarca Rus kuvvetleri burada durdurulmuştur. Rus kuvvetlerine ağır kayıplar verdirilmiştir. İşte bu şanlı müdafaada Deli Halit Paşa büyük gayret göstermiştir. Bu mücadelede abideleşen isim olmuştur. Rus kuvvetlerinin Temmuz 1916’da Bayburtu işgal etmesi sonucunda Türk kuvvetleri biraz daha geride Harşit vadisinde Ruslara karşı yine amansız bir mücadele sergilemiştir. Ruslara çok büyük kayıp verdirmişlerdir.

1917 Yılında Rusya’da Bolşevik İhtilâli yaşanınca Ruslar askerlerini çekmek zorunda kalmıştır. Bu çekilmeden sonra Ruslar bölgeye gönüllü olarak Rus ordusuna katılan 10 bin civarında bir Ermeni ve Gürcü kıtaları bırakmıştır. Ermenilerin, bölgede bulunan Türk halkına mezalim yaptıklarının haberi alınması üzerine Kazım Karabekir Paşa’nın 15.

Kolordusu bölgede mücadele vermeye başlamış ve Ermenileri bölgedeki illerden temizlemek için ileri harekat kararı alınmıştır. İleri harekat 12 Şubatta başlamıştır. İleri harekatın başlamasıyla birlikte Ermeniler sürekli olarak doğuya doğru çekilmeye mecbur olmuştur. Bölgedeki iller bir bir Ermeni kuvvetlerinden temizlenmiştir. Erzincan, Bayburt, Erzurum, Kars illerinin düşmandan temizlenmesinde Halit Paşa’nın önemli katkıları olmuştur. Halit Halit Paşa 1917-1919 yılları arasında 15. Kolorduda görev almıştır. 27 Kasım 1919 tarihinde ise 9. Kafkas tümeninde görev almış ve rütbesi albaylığa yükselmiştir. Kafkas Cephesinin kapanmasının ardından Halit Paşa İstiklal Mücadelesi safhalarında da görev almıştır. 4 Mayıs 1921 tarihinde Kocaeli Grup komutanlığına atanmıştır. Halit Paşa TBMM’nin ikinci döneminde Ardahan Mebusu olmuştur. Milletvekilliği görevini sürdürürken 9 Şubat 1925 tarihinde Meclis koridorunda vurularak şehit edilmiştir.

Kafkas Cephesinde vermiş olduğu mücadele ile isminden söz ettiren ve yapmış olduğu kahramanlıklarla bölge halkının sevgisini, muhabbetini kazanan, gönüllerinde yer eden Halit Paşa vatan savunmasında çok büyük görev ifa etmiştir. Halit Paşamız gibi kahraman paşalarımızı rahmet yad etmek gerekir. Çünkü onların bu fedakarlıkları ile necip milletimiz yeniden bağımsızlığı, hürriyeti tatmıştır. Gönül isterki Halit Paşamızın adı düşman işgalinden kurtarılmasına katkıda bulunduğu şehirlerimizde yaşatılsın. Bölgenin gençleri ve bütün gençliğimiz bu şecaat abidesi paşamızı unutmasınlar, onların bu davalarının vatan millet sevgilerinin, mücadele azimlerinin bilincinde olsunlar ve onları rahmetle yad etsinler……

Tarihçi Ramazan AKBAŞ
Kaynakça:
- Gürsoy Solmaz,’’ Deli Halit Paşa’’.

 
  Yorumlar


Henüz kayıtlı yorum yoktur ....

icon BAYBURT REHBERİ
icon Önemli Telefonlar icon Siyaset icon Tarihçe
icon Vakıf ve Dernekler icon Coğrafi Yapı icon Ekonomi
icon Gezilecek Yerler icon Şairler icon Spor
icon Dede Korkut icon Sanatçılar icon Türküler
icon Kitaplar icon Yemekler icon Barlar
icon Yerel Kıyafetler icon Bayburt Taşı icon Oyunlar
icon Nöbetçi Eczaneler icon Sağlık icon Eğitim

 Köşe Yazıları
 
 Foto Galeri
 
 Video Galeri